Faktura proforma, faktura VAT – różnice pomiędzy dokumentami

FAktura VAT faktura proforma

Przedsiębiorcy wystawiają różne typy dokumentów, jednak najpopularniejszym jest faktura VAT, natomiast faktura proforma też jest często w użyciu. Ten dokument właśnie pozwala na obliczenie należnego podatku. W handlu można spotkać się także z innym rodzajem faktur, na przykład fakturą proforma – ta z kolei nie stanowi podstawy opodatkowania, gdyż w polskim prawie nie funkcjonuje jako dokument księgowy. Jak odróżnić jeszcze fakturę proforma od faktury VAT?

Co to jest faktura VAT?

Faktura VAT jest głównym dokumentem księgowym, który potwierdza zawarcie transakcji między stronami umieszczonymi w jego treści. Faktura VAT wiąże zarówno nabywcę towaru albo usługi, jak i sprzedającego (świadczącego usługę). Ten pierwszy ma obowiązek uiszczenia opłaty w kwocie, którą wskazuje faktura, drugi zaś musi odprowadzić należny podatek.

Informacje zawarte w fakturze VAT

Aby faktura VAT była poprawnie sporządzona musi posiadać następujące informacje:

  • imię i nazwisko lub nazwę firmy wystawiającej fakturę oraz nabywcy towaru (usługi), adres zamieszkania lub siedziby, NIP;
  • numer faktury;
  • nazwę towaru bądź usługi, ilość albo liczbę sprzedanego towaru (wyjaśnienie zakresu wykonanej usługi);
  • cenę netto, brutto oraz stawki i kwoty podatku VAT, w sytuacji, gdy to dotyczy;
  • datę wystawienia dokumentu lub dostawy towaru (wykonania usługi);
  • termin płatności.


Fakturę VAT należy wystawić w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach – każda ze stron otrzymuje po jednym. Nie trzeba oznaczać, które z nich to oryginał lub kopia – oba są równoważne. Obowiązujące przepisy mówią, że nie trzeba oznaczać faktury VAT słowami “Faktura VAT”, wystarczy samo słowo “Faktura”.

Faktura proforma a faktura VAT

Nie ma zbyt wiele różnic między tymi dwoma rodzajami dokumentów – zestaw danych na fakturze pro forma jest identyczny, jak na fakturze VAT.

Właściwe oznaczenie

Najważniejszą rzeczą umożliwiającą odróżnienie obu dokumentów jest tytuł – “Faktura pro forma”. Oznaczenie takie spowoduje, że nie będzie ona potraktowana w żadnym wypadku jako faktura VAT.

Faktura pro forma a podatek VAT

Faktura VAT to dokument księgowy, pro forma natomiast jest dokumentem handlowym lub informacyjnym. Dlatego właśnie nie jest traktowana przez organy podatkowe jak faktura, a co za tym idzie, nie pociąga za sobą obowiązku podatkowego ani nie obliguje kupującego do opłacenia należności.


Cel faktury pro forma

Można zadać więc pytanie, jaki właściwie jest cel wystawiania takiej faktury?
Czasami fakturę pro forma traktuje się jako ofertę handlową. Wtedy sprzedający wystawia dokument pro forma, aby zaprezentować ewentualnemu nabywcy zakres usług lub wartość towarów.
W przypadku, gdy kontrahent po otrzymaniu faktury pro forma uiści część lub całość kwoty widniejącej na fakturze, godzi się w ten sposób na zawarcie umowy handlowej (zapłata jest wtedy traktowana jako akceptacja oferty).
Fakturę proforma można traktować jako ofertę handlową dopiero w momencie, gdy klient ureguluje należność, jaką podaje faktura – może to być zaliczka albo cała kwota.
Przy użyciu faktury pro forma można również zawrzeć wszystkie najważniejsze informacje dotyczące potencjalnej transakcji w jednym miejscu. Klient otrzymując taką fakturę będzie mógł ocenić zakres usług albo listę produktów, zapoznać się ze sposobem i stawkami opodatkowania, a także porównać koszty konkurencyjnych ofert.
W sytuacji, gdyby kontrahent wycofał się, nikt nie ponosi konsekwencji, a jedyną realną stratą jest czas poświęcony na przygotowanie oferty w formie faktury pro forma. Dla porównania: gdyby kontrahent wycofał się już po wystawieniu faktury VAT, trzeba skorygować dokument – dlatego bardzo ważne jest, by faktura VAT wystawiona była dopiero po otrzymaniu należności lub można również skorzystać z faktur zaliczkowych. Nie rozwiąże to całkowicie problemu, ale może znacząco wpłynąć na zmniejszenie jego występowanie.

Polecane dla Ciebie

Jak rozliczyć zagraniczną podróż służbową przedsiębiorcy?

Niektórzy pracownicy w ramach swoich obowiązków służbowych muszą odbywać mniej lub bardziej regularne wyjazdy służbowe. Odnosi się to zarówno do sektora publicznego, jak i prywatnego. Każda taka podróż związana jest z koniecznością poniesienia opłat np. za zakwaterowanie, jedzenie i transport. W takiej sytuacji pracownik może skorzystać z przysługującego mu prawa do otrzymania stosownej rekompensaty z […]

Czytaj dalej

Prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę niepełnoletnią

Osoby niepełnoletnie, które ukończyły 13 rok życia mogą prowadzić działalność gospodarczą, jednak zgodę na to musi wyrazić rodzic lub opiekun prawny. Nastolatek może prowadzić firmę, choć w praktyce bywa to utrudnione, ale jest możliwe. Przepisy mówią bowiem, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca zdolność prawną. A zdolność […]

Czytaj dalej

Kilka słów o lejku sprzedażowym w firmie

Lejek sprzedażowy jest metaforą ułatwiającą proces sprzedaży na każdym jej poziomie. Gdy stworzymy go i dopasujemy odpowiednie działania promocyjno-sprzedażowe, możemy mieć pewność większej liczby transakcji przy podobnych, a może nawet niższych niż do tej pory nakładach pracy. Lejek można wykorzystać w działaniach B2B oraz B2C, a jego odpowiednia analiza wpływa na zwiększenie sprzedaży. Wygląd typowego […]

Czytaj dalej