Faktura proforma, faktura VAT – różnice pomiędzy dokumentami

FAktura VAT faktura proforma

Przedsiębiorcy wystawiają różne typy dokumentów, jednak najpopularniejszym jest faktura VAT, natomiast faktura proforma też jest często w użyciu. Ten dokument właśnie pozwala na obliczenie należnego podatku. W handlu można spotkać się także z innym rodzajem faktur, na przykład fakturą proforma – ta z kolei nie stanowi podstawy opodatkowania, gdyż w polskim prawie nie funkcjonuje jako dokument księgowy. Jak odróżnić jeszcze fakturę proforma od faktury VAT?

Co to jest faktura VAT?

Faktura VAT jest głównym dokumentem księgowym, który potwierdza zawarcie transakcji między stronami umieszczonymi w jego treści. Faktura VAT wiąże zarówno nabywcę towaru albo usługi, jak i sprzedającego (świadczącego usługę). Ten pierwszy ma obowiązek uiszczenia opłaty w kwocie, którą wskazuje faktura, drugi zaś musi odprowadzić należny podatek.

Informacje zawarte w fakturze VAT

Aby faktura VAT była poprawnie sporządzona musi posiadać następujące informacje:

  • imię i nazwisko lub nazwę firmy wystawiającej fakturę oraz nabywcy towaru (usługi), adres zamieszkania lub siedziby, NIP;
  • numer faktury;
  • nazwę towaru bądź usługi, ilość albo liczbę sprzedanego towaru (wyjaśnienie zakresu wykonanej usługi);
  • cenę netto, brutto oraz stawki i kwoty podatku VAT, w sytuacji, gdy to dotyczy;
  • datę wystawienia dokumentu lub dostawy towaru (wykonania usługi);
  • termin płatności.


Fakturę VAT należy wystawić w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach – każda ze stron otrzymuje po jednym. Nie trzeba oznaczać, które z nich to oryginał lub kopia – oba są równoważne. Obowiązujące przepisy mówią, że nie trzeba oznaczać faktury VAT słowami “Faktura VAT”, wystarczy samo słowo “Faktura”.

Faktura proforma a faktura VAT

Nie ma zbyt wiele różnic między tymi dwoma rodzajami dokumentów – zestaw danych na fakturze pro forma jest identyczny, jak na fakturze VAT.

Właściwe oznaczenie

Najważniejszą rzeczą umożliwiającą odróżnienie obu dokumentów jest tytuł – “Faktura pro forma”. Oznaczenie takie spowoduje, że nie będzie ona potraktowana w żadnym wypadku jako faktura VAT.

Faktura pro forma a podatek VAT

Faktura VAT to dokument księgowy, pro forma natomiast jest dokumentem handlowym lub informacyjnym. Dlatego właśnie nie jest traktowana przez organy podatkowe jak faktura, a co za tym idzie, nie pociąga za sobą obowiązku podatkowego ani nie obliguje kupującego do opłacenia należności.


Cel faktury pro forma

Można zadać więc pytanie, jaki właściwie jest cel wystawiania takiej faktury?
Czasami fakturę pro forma traktuje się jako ofertę handlową. Wtedy sprzedający wystawia dokument pro forma, aby zaprezentować ewentualnemu nabywcy zakres usług lub wartość towarów.
W przypadku, gdy kontrahent po otrzymaniu faktury pro forma uiści część lub całość kwoty widniejącej na fakturze, godzi się w ten sposób na zawarcie umowy handlowej (zapłata jest wtedy traktowana jako akceptacja oferty).
Fakturę proforma można traktować jako ofertę handlową dopiero w momencie, gdy klient ureguluje należność, jaką podaje faktura – może to być zaliczka albo cała kwota.
Przy użyciu faktury pro forma można również zawrzeć wszystkie najważniejsze informacje dotyczące potencjalnej transakcji w jednym miejscu. Klient otrzymując taką fakturę będzie mógł ocenić zakres usług albo listę produktów, zapoznać się ze sposobem i stawkami opodatkowania, a także porównać koszty konkurencyjnych ofert.
W sytuacji, gdyby kontrahent wycofał się, nikt nie ponosi konsekwencji, a jedyną realną stratą jest czas poświęcony na przygotowanie oferty w formie faktury pro forma. Dla porównania: gdyby kontrahent wycofał się już po wystawieniu faktury VAT, trzeba skorygować dokument – dlatego bardzo ważne jest, by faktura VAT wystawiona była dopiero po otrzymaniu należności lub można również skorzystać z faktur zaliczkowych. Nie rozwiąże to całkowicie problemu, ale może znacząco wpłynąć na zmniejszenie jego występowanie.

Wybierz polecany program do faktur

Polecane dla Ciebie

Czy muszę informować kontrahenta o faktoringu?

Czy przedsiębiorca zawsze musi informować kontrahenta o tym, że korzysta z usług faktoringowych? Dowiedz się, kiedy informowanie jest konieczne, a kiedy można zachować tę kwestię dla siebie. Czym jest faktoring i kto uczestniczy w transakcji? Faktoring jest usługą, która pozwala finansować działalność pieniędzmi z wystawionych, lecz jeszcze nieopłaconych dokumentów sprzedaży. Przedsiębiorca przekazuje wierzytelność instytucji faktoringowej […]

Czytaj dalej

Na czym polega finansowanie pojedynczych faktur? Faktoring jednorazowy

Faktoring jednorazowy

W dzisiejszych czasach przedsiębiorcy szukają sposobów na utrzymanie stabilnych przepływów pieniężnych bez konieczności zaciągania zobowiązań kredytowych. Faktoring jest jednym z rozwiązań, które zdecydowanie warto mieć w swoim arsenale. Dzięki niemu można szybko zamienić wystawioną fakturę na gotówkę i uniknąć problemów wynikających z oczekiwania na zapłatę  od kontrahenta. W tym artykule wyjaśniamy,  jak działa faktoring, kiedy […]

Czytaj dalej

Mikrofaktoring a kredyt firmowy – co lepsze dla małej firmy?

Jak skutecznie finansować płynność bez nadmiernego ryzyka? To odwieczne pytanie, jakie zadaje sobie większość przedsiębiorców. Wybór między rozwiązaniami takimi jak mikrofaktoring a kredyt bywa trudny, zwłaszcza gdy w grę wchodzi mikroprzedsiębiorstwo lub działalność na wczesnym etapie rozwoju. Na czym polega mikrofaktoring? I kto powinien go rozważyć?  W tym artykule wyjaśniamy wszelkie wątpliwości w tym zakresie i […]

Czytaj dalej