Sposób rozliczenia skonta zależy od momentu, w którym rabat staje się należny. Jeżeli obniżka jest bezwarunkowa i znana już przy sprzedaży, może zostać uwzględniona w cenie wykazanej na fakturze pierwotnej. Dokument powinien wtedy wskazywać wartość netto po rabacie, odpowiadający jej podatek VAT oraz kwotę brutto do zapłaty. Ustawa o VAT wymaga wykazania opustów i obniżek cen, jeżeli nie zostały wcześniej uwzględnione w cenie jednostkowej netto.
Inaczej wygląda rozliczenie skonta warunkowego. W chwili wystawienia faktury nie wiadomo jeszcze, czy nabywca zapłaci w terminie uprawniającym do obniżki. Sprzedawca wykazuje więc pełną należność, a informację o możliwym rabacie może umieścić w warunkach płatności. Dopiero terminowa zapłata potwierdza, że warunek został spełniony i cena sprzedaży ulega zmniejszeniu.
Faktura korygująca i korekta z tytułu skonta
Jeżeli skonto zostało przyznane po wystawieniu faktury pierwotnej, sprzedawca wystawia fakturę korygującą. Korekta odnosi się do dokumentu sprzedaży i pokazuje zmianę podstawy opodatkowania oraz podatku należnego. Powinna wskazywać numer i datę wystawienia, dane faktury pierwotnej oraz wartość korekty z podziałem na właściwe stawki VAT.
Faktura korygująca dokumentuje faktyczną zmianę ceny. Nie wystawia się jej wyłącznie dlatego, że strony przewidziały możliwość skonta. Podstawą jest dopiero zdarzenie uruchamiające rabat, czyli zapłata dokonana zgodnie z ustalonym terminem.
Moment ujęcia korekty w rozliczeniu VAT zależy od formy dokumentu i sposobu jego przekazania. Obowiązujące przepisy odrębnie regulują faktury ustrukturyzowane, dokumenty przekazywane poza Krajowym Systemem e-Faktur oraz niektóre tryby awaryjne. Procedura księgowa powinna więc odpowiadać sposobowi wystawiania dokumentów stosowanemu przez firmę.
Rabat z tytułu wcześniejszej zapłaty a podatek VAT
Skonto nie jest odrębną usługą świadczoną przez nabywcę. To obniżka ceny towaru lub usługi udzielona w zamian za wcześniejsze uregulowanie zobowiązania. Po spełnieniu warunku zmniejsza się zarówno kwota netto należna sprzedawcy, jak i naliczony od niej podatek VAT.
Jeżeli rabat został uwzględniony już w chwili sprzedaży, podatek oblicza się od niższej ceny. Gdy nabywca uzyskuje skonto dopiero po wystawieniu dokumentu i dokonaniu zapłaty, zmiana VAT jest wykazywana na fakturze korygującej. U sprzedawcy korekta obniża podatek należny. Nabywca odpowiednio zmniejsza podatek naliczony wynikający z zakupu.
Przykładowo faktura na 10 000 zł brutto zostaje objęta skontem po terminowej zapłacie. Rabat nie jest odejmowany wyłącznie od wartości netto. Obniżeniu podlegają proporcjonalnie podstawa opodatkowania i podatek VAT, aby kwota brutto odpowiadała cenie rzeczywiście zapłaconej przez nabywcę.
Jak skonto wpływa na podstawę opodatkowania?
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot stanowiących obniżkę ceny w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty. Jeżeli skonto jest uwzględnione przy sprzedaży, podatek nalicza się od ceny już pomniejszonej. Jeżeli zostaje przyznane później, sprzedawca obniża podstawę opodatkowania o wartość udzielonego rabatu.
Przy fakturze o wartości 10 000 zł brutto i skoncie w wysokości 3 proc. cena po obniżce wynosi 9 700 zł brutto. Korekta musi rozdzielić kwotę 300 zł na część netto i VAT według stawki zastosowanej przy sprzedaży. Nie można potraktować całej obniżki jako zmniejszenia samej wartości netto albo osobnego kosztu niezwiązanego z pierwotną transakcją.
Dokumenty powinny pozwalać powiązać rabat z konkretną sprzedażą, warunkiem wcześniejszej zapłaty i terminem jego spełnienia. Ma to znaczenie zarówno dla sprzedawcy obniżającego VAT należny, jak i dla nabywcy korygującego odliczenie.
Towar, usługa i przychód po obniżce cen w formie rabatu
Skonto zmienia cenę towaru lub usługi, której dotyczy pierwotna faktura. Po spełnieniu warunku sprzedawca otrzymuje niższą należność, a wartość sprzedaży powinna odpowiadać cenie po rabacie. Korekta nie tworzy nowej transakcji. Pozostaje związana z dostawą towaru albo wykonaniem usługi udokumentowanymi wcześniej.
W przypadku sprzedawcy obniżka wpływa na wartość przychodu ze sprzedaży. Po stronie nabywcy zmniejsza cenę zakupu lub koszt odnoszący się do danej transakcji. Dokładny zapis na kontach księgowych zależy od rodzaju zakupionego składnika, momentu uzyskania rabatu oraz polityki rachunkowości stosowanej przez firmę.
Skonto powinno być rozliczane konsekwentnie. Umowa, faktura, potwierdzenie zapłaty i dokument korygujący muszą przedstawiać ten sam mechanizm: wysokość rabatu, termin wymagany do jego uzyskania oraz ostateczną kwotę należną sprzedawcy.
