Mikrofaktoring to forma faktoringu skierowana przede wszystkim do mikro- i małych firm. Pozwala otrzymać środki z wystawionej faktury przed terminem, w którym powinien zapłacić kontrahent. Może więc pomóc przedsiębiorcy, który wykonał już usługę lub dostarczył towar, ale na zapłatę musi czekać jeszcze kilka tygodni.
Mechanizm jest prosty: zamiast finansować bieżące wydatki wyłącznie z własnych oszczędności albo czekać na przelew, firma przedstawia fakturę do finansowania. Po jej zaakceptowaniu środki wypłaca faktor, czyli firma świadcząca usługę faktoringu. Kontrahent reguluje później należność na zasadach określonych w umowie faktoringowej.
Czym jest mikrofaktoring?
Mikrofaktoring jest odmianą faktoringu dostosowaną do skali działania najmniejszych przedsiębiorstw. Najczęściej korzystają z niego jednoosobowe działalności gospodarcze oraz mikro- i małe firmy, które wystawiają faktury innym przedsiębiorcom i nie zawsze potrzebują wysokiego, stale wykorzystywanego limitu finansowania.
Przedmiotem finansowania jest wierzytelność, czyli prawo przedsiębiorcy do otrzymania pieniędzy od kontrahenta za sprzedany towar lub wykonaną usługę. Polski Związek Faktorów określa faktora jako podmiot świadczący usługę faktoringu, a przedsiębiorstwo korzystające z niej jako faktoranta.
Określenie „mikrofaktoring” nie opisuje osobnego mechanizmu prawnego. Nadal mamy do czynienia z faktoringiem. Różnica dotyczy przede wszystkim skali finansowania, sposobu obsługi i oferty przygotowanej z myślą o mniejszych podmiotach.
W zależności od dostawcy mikrofaktoring może umożliwiać finansowanie pojedynczych faktur bez konieczności przekazywania całego portfela należności. Tak skonstruowana usługa odpowiada przedsiębiorcom, u których potrzeba dodatkowych środków pojawia się tylko w części miesięcy lub przy wybranych kontraktach.
Na czym polega mikrofaktoring i jak działa?
Punktem wyjścia jest rzeczywista transakcja między przedsiębiorcami. Firma wykonuje usługę albo dostarcza towar, a następnie wystawia kontrahentowi fakturę z terminem płatności np. za 30 lub 60 dni.
Proces może wyglądać następująco:
- firma realizuje usługę lub dostawę i wystawia fakturę,
- przekazuje wybraną fakturę do firmy faktoringowej,
- faktor sprawdza dokument, transakcję i kontrahenta,
- przedsiębiorca otrzymuje ustaloną kwotę finansowania,
- w terminie płatności kontrahent rozlicza należność zgodnie z zasadami danego rodzaju faktoringu.
W faktoringu jawnym kontrahent wie o przeniesieniu wierzytelności i płaci bezpośrednio faktorowi. Samo przeniesienie prawa do należności określa się jako cesję wierzytelności.
Finea w aktualnym regulaminie wskazuje, że po weryfikacji zgłoszonej wierzytelności przedstawia klientowi indywidualne warunki finansowania, a ich akceptacja prowadzi do przeniesienia wierzytelności na Finea. Firma może także kontaktować się z kontrahentem, aby potwierdzić dane dotyczące faktury.
Jak wygląda finansowanie faktury z odroczonym terminem płatności?
Odroczony termin płatności występuje wtedy, gdy faktura została już wystawiona, lecz zgodnie z umową kontrahent może zapłacić później. Faktura wystawiona 1 czerwca z terminem płatności 30 czerwca nie jest przez pierwsze 29 dni zaległa. Przedsiębiorca udzielił po prostu swojemu odbiorcy kredytu kupieckiego.
Mikrofaktoring pozwala skrócić okres, przez który wystawca faktury finansuje kontrahenta z własnej kieszeni.
Przykład modelowy: firma usługowa wystawia fakturę na 10 000 zł z terminem płatności za 30 dni. Dwa dni później zgłasza ją do finansowania. Faktor akceptuje transakcję i wypłaca pieniądze tego samego dnia. Kontrahent nadal może zapłacić w terminie wynikającym z faktury.
Jeżeli dla potrzeb przykładu przyjmiemy hipotetyczny łączny koszt finansowania wynoszący 2% wartości faktury, koszt wyniósłby 200 zł. Jest to wyłącznie założenie obliczeniowe, a nie stawka Finea ani informacja o typowej cenie rynkowej.
Przedsiębiorca powinien przed akceptacją oferty wiedzieć, jaka część wartości faktury zostanie wypłacona, kiedy nastąpi rozliczenie pozostałej części oraz ile wyniesie całkowity koszt transakcji.
Kiedy firma otrzymuje zapłatę za fakturę?
W zwykłej sprzedaży przedsiębiorca otrzymuje pieniądze wtedy, gdy kontrahent wykona przelew. Przy faktoringu moment uzyskania finansowania zostaje oddzielony od terminu płatności faktury.
Firma faktoringowa może wypłacić środki po zaakceptowaniu dokumentu i zakończeniu wymaganej weryfikacji. Czas zależy między innymi od dostawcy usługi, kompletności dokumentacji i konieczności potwierdzenia transakcji.
Na aktualnej stronie mikrofaktoringu Finea wskazano możliwość wypłaty środków nawet w 15 minut oraz finansowanie do 300 000 zł.
Dla kogo przeznaczony jest mikrofaktoring?
Mikrofaktoring kierowany jest przede wszystkim do firm prowadzących sprzedaż B2B, czyli świadczących usługi lub sprzedających towary innym przedsiębiorstwom. Najbardziej użyteczny bywa tam, gdzie koszty trzeba ponosić wcześniej niż pojawia się zapłata od odbiorcy.
Tak działa między innymi transport. Przewoźnik kończy kurs i wystawia fakturę, ale wcześniej musi opłacić paliwo, wynagrodzenia, raty leasingowe czy opłaty drogowe. Podobny mechanizm występuje w budownictwie, usługach dla biznesu, handlu, produkcji czy IT.
Finea udostępnia również osobną ofertę faktoringu dla transportu.
Mikrofaktoring dla mikroprzedsiębiorstw
Mikrofirma zwykle ma mniejszą poduszkę finansową niż duże przedsiębiorstwo. Jedna faktura może jednocześnie stanowić znaczną część miesięcznych przychodów. Jeżeli odbiorca wymaga 30-, 45- lub 60-dniowego terminu płatności, właściciel firmy może przez ten okres sam finansować koszty już zakończonego zlecenia.
Mikrofaktoring dla mikrofirm pozwala powiązać finansowanie z konkretną sprzedażą. Firma nie pozyskuje pieniędzy na podstawie przyszłego, niepewnego przychodu, lecz przedstawia należność powstałą w wyniku wykonanej transakcji.
Nie jest to jednak rozwiązanie automatycznie dostępne dla każdej faktury. Faktor ocenia zarówno przedsiębiorcę, jak i samą należność oraz jej płatnika.
Faktoring dla małych firm – kiedy może się sprawdzić?
Faktoring dla małych firm może odpowiadać przedsiębiorstwu, które jest rentowne i ma sprzedaż, lecz struktura terminów płatności powoduje przejściowe luki w przepływach pieniężnych.
Przykładem jest producent, który kupuje materiał dzisiaj, dostarcza gotowy produkt za dwa tygodnie, a pieniądze otrzymuje kolejne 45 dni później. Im szybciej rośnie liczba zamówień, tym więcej własnych środków trzeba zaangażować przed otrzymaniem należności.
Finansowanie faktur może wtedy służyć nie tylko do pokrywania niedoboru pieniędzy. Pozwala też ograniczyć sytuacje, w których firma musi odrzucić kolejne rentowne zamówienie wyłącznie z powodu różnicy między datami wydatków i wpływów.
Jak mikrofaktoring pomaga poprawić płynność
finansową firmy?
Płynność finansowa firmy opisuje jej zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Przedsiębiorstwo może osiągać zysk na sprzedaży i jednocześnie mieć problem z gotówką, jeśli pieniądze od klientów wpływają znacznie później niż przypadają terminy własnych płatności.
Mikrofaktoring przesuwa moment uzyskania środków z już dokonanej sprzedaży. Nie zwiększa wartości wystawionej faktury i nie poprawia rentowności samego zlecenia. Zmienia natomiast harmonogram przepływu pieniędzy.
To rozróżnienie jest istotne. Firma ze zbyt niskimi marżami nie naprawi modelu biznesowego samym faktoringiem. Firma rentowna, która ma należności od wiarygodnych odbiorców, może za jego pomocą łatwiej dopasować wpływy do terminów własnych zobowiązań.
Finansowanie bieżących wydatków bez czekania na termin płatności
Pieniądze uzyskane z finansowania faktury mogą zostać wykorzystane na wydatki, które pojawiają się wcześniej niż płatność odbiorcy. Zależnie od działalności mogą to być:
- zakup materiałów lub towaru potrzebnego do kolejnego zamówienia,
- paliwo i opłaty drogowe,
- wynagrodzenia,
- podatki i składki,
- płatności dla podwykonawców,
- serwis lub inne koszty niezbędne do realizacji następnego zlecenia.
Ocena opłacalności powinna zestawiać koszt faktoringu z konkretną korzyścią. Jeśli wcześniejsze otrzymanie 20 tys. zł pozwala zrealizować zamówienie z odpowiednią marżą, przedsiębiorca może obliczyć, czy koszt finansowania jest uzasadniony. Jeżeli pieniądze jedynie zasypują powtarzający się niedobór wynikający ze strat, potrzebna jest szersza analiza finansów firmy.
Mikrofaktoring a problemy z opóźnionymi płatnościami
Odroczony termin płatności i opóźnienie w płatności to dwa różne etapy.
Jeżeli termin faktury przypada 30 listopada i dziś jest 15 listopada, należność jest niewymagalna. Kontrahent ma jeszcze czas na zapłatę. To typowa sytuacja, w której finansuje się faktury w faktoringu.
Jeżeli 30 listopada minął, a pieniądze nie wpłynęły, od 1 grudnia mamy do czynienia z opóźnieniem. Finansowanie takiej należności może podlegać innym zasadom albo w ogóle nie być dostępne w danym produkcie.
Faktoringu nie należy więc przedstawiać jako zamiennika windykacji. Polski Związek Faktorów również rozróżnia te usługi: podstawowym celem faktoringu jest finansowanie działalności przedsiębiorcy, podczas gdy windykacja dotyczy odzyskiwania należności, które nie zostały zapłacone.
Jakie faktury można finansować w ramach mikrofaktoringu?
Zakres zależy od warunków konkretnego dostawcy. Faktor będzie zazwyczaj oczekiwał faktury wynikającej z rzeczywistej sprzedaży towaru lub wykonanej usługi oraz należności, która nie jest przedmiotem sporu.
Aktualny regulamin Finea wymaga między innymi, aby zgłaszana wierzytelność istniała, przysługiwała przedsiębiorcy, nie została wcześniej przeniesiona na inną osobę, nie była kwestionowana przez kontrahenta i nie była obciążona prawami osób trzecich. Finea może także wymagać dokumentów potwierdzających wykonanie usługi lub odbiór towaru, takich jak WZ, protokół odbioru czy dokument przewozowy CMR.
Przed zgłoszeniem faktury trzeba również sprawdzić umowę z odbiorcą. Umowny zakaz cesji może ograniczyć możliwość przeniesienia wierzytelności na faktora.
Czy można finansować faktury z odroczonym terminem płatności?
Faktury z odroczonym terminem płatności są podstawowym przedmiotem finansowania w mikrofaktoringu.
Firma może więc wykonać zlecenie, wystawić fakturę płatną np. za 30 dni i przed tym terminem przedstawić dokument faktorowi. Po pozytywnej weryfikacji otrzymuje finansowanie, a odbiorca zachowuje termin płatności wynikający z transakcji.
Na tym polega różnica między przyspieszeniem wpływu z faktury a wymaganiem od kontrahenta wcześniejszej zapłaty. W faktoringu środki wcześniej przekazuje faktor, a nie odbiorca towaru lub usługi.
Mikrofaktoring online – jak skorzystać z usługi?
Mikrofaktoring online przenosi zgłoszenie przedsiębiorcy, przekazywanie dokumentów, przedstawienie warunków oraz obsługę transakcji do systemu internetowego. Nie zmienia to zasad oceny faktury. Cyfrowy formularz skraca przede wszystkim drogę administracyjną.
W Finea proces obsługiwany jest przez system online. Z aktualnego regulaminu wynika, że podczas zakładania konta klient podaje między innymi NIP, adres e-mail, rachunek bankowy i informacje o przedsiębiorstwie oraz przekazuje wymagane dane finansowe. Regulamin wskazuje również wyciąg z rachunku i pliki JPK-VAT za ostatnie sześć miesięcy oraz weryfikację tożsamości.
Jak zgłosić fakturę do finansowania?
Schemat jest zwykle podobny niezależnie od tego, czy przedsiębiorca finansuje jedną fakturę, czy korzysta z usługi częściej:
- rejestruje firmę i przechodzi wymaganą weryfikację,
- dodaje dane faktury oraz dokumenty wymagane przez faktora,
- faktor sprawdza należność i kontrahenta,
- przedsiębiorca otrzymuje warunki finansowania,
- po ich zaakceptowaniu uruchamiana jest wypłata.
W Finea do systemu mogą trafiać również dokumenty potwierdzające wykonanie usługi lub dostarczenie towaru. Samo wystawienie faktury nie przesądza jeszcze o zaakceptowaniu finansowania.
Jak szybko można otrzymać środki?
Faktoring online może znacząco skrócić czas obsługi, zwłaszcza gdy firma jest już zweryfikowana, a faktor ma komplet dokumentów.
Finea informuje obecnie o możliwości wypłaty pieniędzy z faktury nawet w 15 minut. Oferta mikrofaktoringu wskazuje również maksymalną kwotę finansowania do 300 tys. zł.
Rzeczywisty czas konkretnej transakcji zależy jednak od wyniku oceny, poprawności danych i tego, czy potrzebne jest dodatkowe potwierdzenie faktury przez jej płatnika.
Mikrofaktoring a tradycyjny faktoring – czym się różnią?
Mikrofaktoring nie jest przeciwieństwem faktoringu klasycznego. Bazuje na tym samym podstawowym mechanizmie finansowania należności. Został natomiast ukształtowany z myślą o przedsiębiorcach działających na mniejszą skalę i potrzebujących prostszego sposobu korzystania z usługi.
| Kryterium | Mikrofaktoring | Klasyczny faktoring |
| Typowy odbiorca | mikro- i małe firmy, JDG | małe, średnie i większe firmy; zależnie od oferty także mikrofirmy |
| Wielkość finansowania | częściej mniejsze kwoty i pojedyncze faktury | częściej większy lub regularnie wykorzystywany limit |
| Sposób składania wniosku | często proces online | proces online lub indywidualna obsługa, zależnie od dostawcy |
| Formalności | zwykle uproszczone w stosunku do rozbudowanych umów faktoringowych | zakres dokumentacji może być większy przy wyższych limitach i większym portfelu |
| Model korzystania z finansowania | często finansowanie wybranych dokumentów wtedy, gdy pojawia się potrzeba | częściej regularne finansowanie portfela należności |
| Sposób ustalania kosztów | często cena powiązana z konkretną fakturą i okresem finansowania | warunki mogą obejmować prowizję, limit, odsetki i inne elementy wynikające z umowy |
Granica nie jest sztywna. Dostawca klasycznego faktoringu może oferować usługę małej firmie, a mikrofaktoring może działać w ramach stałego limitu. O wyborze powinny decydować konkretne warunki, a nie nazwa produktu.
Więcej o tych różnicach Finea opisuje w poradniku „Mikrofaktoring a tradycyjny faktoring – różnice dla firm”.
Ile kosztuje mikrofaktoring?
Najczęstszym elementem ceny jest prowizja za finansowanie faktury. Nie powinno się jednak porównywać ofert wyłącznie na podstawie jednego procentu z reklamy.
Przedsiębiorca powinien ustalić całkowity koszt dla konkretnej faktury oraz sprawdzić, jakie opłaty mogą pojawić się w innych sytuacjach, np. po przekroczeniu terminu płatności przez kontrahenta.
W aktualnie opublikowanym cenniku Finea prowizja przygotowawcza wynosi 0%, a prowizja podstawowa jest ustalana w Indywidualnych Warunkach Finansowania i wynosi nie mniej niż 30 zł netto lub 10 euro netto przy rozliczeniu w euro. Wszystkie podane w cenniku stawki są cenami netto.
Cennik przewiduje również dodatkowe koszty po terminie wymagalności finansowanej wierzytelności. Dla finansowania faktur pierwsze 7 dni stanowi okres bez dodatkowej opłaty. Od 8. do 30. dnia cennik wskazuje opłatę 6% w skali miesiąca naliczaną od terminu wymagalności, a po 30. dniu 8% w skali miesiąca. W dokumencie wymieniono także inne opłaty, np. za przelew ekspresowy czy niektóre czynności windykacyjne.
Dlatego cena przedstawiona przy zawieraniu transakcji powinna być analizowana razem z zasadami obowiązującymi w razie opóźnienia płatnika.
Od czego zależy koszt finansowania faktury?
Na cenę mikrofaktoringu mogą wpływać przede wszystkim:
- wartość faktury,
- liczba dni pozostałych do terminu płatności,
- okres, przez który środki będą finansowane,
- ocena kontrahenta zobowiązanego do zapłaty,
- ryzyko danej transakcji,
- rodzaj faktoringu,
- zakres dodatkowych usług,
- występujące w umowie prowizje i inne opłaty.
Przy porównywaniu ofert lepiej policzyć konkretną kwotę: „ile zapłacę za wcześniejsze otrzymanie pieniędzy z faktury 15 000 zł płatnej za 45 dni?” niż opierać decyzję wyłącznie na stawce procentowej.
Trzeba też sprawdzić, od jakiej podstawy naliczana jest prowizja i czy stawka dotyczy całego okresu finansowania, miesiąca, 30 dni czy każdego rozpoczętego okresu rozliczeniowego.
Kiedy warto skorzystać z mikrofaktoringu?
Mikrofaktoring ma sens wtedy, gdy odpowiada na konkretną lukę pomiędzy sprzedażą a wpływem pieniędzy. Najprostszy test polega na porównaniu kosztu usługi z kosztem lub utraconą korzyścią wynikającą z oczekiwania.
Jeżeli wcześniejszy wpływ pozwala kupić materiały do kolejnego zlecenia, utrzymać terminowe rozliczenia z dostawcami albo przyjąć rentowny kontrakt, finansowanie może mieć gospodarcze uzasadnienie.
Jeśli firma regularnie nie jest w stanie pokryć kosztów mimo terminowych wpływów od klientów, sam mikrofaktoring prawdopodobnie nie rozwiąże źródła problemu. W takim przypadku trzeba sprawdzić marże, poziom kosztów i model finansowania całej działalności.
W jakich sytuacjach warto rozważyć mikrofaktoring?
Mikrofaktoring można brać pod uwagę szczególnie wtedy, gdy:
- duży lub stały kontrahent wymaga długiego terminu płatności,
- firma ponosi znaczną część kosztów przed otrzymaniem zapłaty,
- przedsiębiorca dostał większe zamówienie i potrzebuje kapitału na jego realizację,
- kilka należności z podobnym terminem płatności powoduje przejściowy niedobór gotówki,
- potrzeba finansowania występuje nieregularnie i dotyczy tylko wybranych faktur.
Przed decyzją trzeba sprawdzić, czy marża na realizowanym zleceniu pozostanie satysfakcjonująca po uwzględnieniu ceny finansowania.
Na co zwrócić uwagę, wybierając ofertę mikrofaktoringu?
Dwie oferty z podobną prowizją mogą znacząco różnić się zasadami. Przy wyborze trzeba sprawdzić przede wszystkim całkowity koszt oraz sposób rozliczenia sytuacji, które nie przebiegają zgodnie z pierwotnym harmonogramem.
Przed podpisaniem umowy dobrze ustalić:
- ile pieniędzy firma otrzyma po akceptacji faktury,
- jaka jest minimalna i maksymalna wartość finansowania,
- czy można przekazywać pojedyncze faktury,
- czy korzystanie z przyznanego limitu generuje opłaty stałe,
- jakie dokumenty trzeba dostarczyć,
- czy kontrahent zostanie poinformowany o cesji,
- kto ponosi ryzyko, jeżeli odbiorca nie zapłaci,
- co dzieje się po przekroczeniu terminu płatności,
- jakie są opłaty dodatkowe,
- czy finansowane mogą być faktury zagraniczne i w innych walutach,
- czy umowa z odbiorcą nie ogranicza cesji wierzytelności.
Szczególnie istotny jest podział ryzyka. W aktualnym regulaminie Finea ryzyko braku spłaty przez kontrahenta zasadniczo pozostaje po stronie klienta, z wyjątkiem wierzytelności objętych ubezpieczeniem na zasadach opisanych w regulaminie.
Czy warto korzystać z mikrofaktoringu w małej firmie?
Mikrofaktoring może być użyteczny dla małej firmy, jeśli jej problemem nie jest brak sprzedaży, lecz termin otrzymania pieniędzy za już wykonane zlecenia. Pozwala zamienić część należności widocznych w księgach na środki dostępne wcześniej i lepiej dopasować moment wpływu pieniędzy do harmonogramu wydatków.
Nie powinien być oceniany wyłącznie przez pryzmat szybkości wypłaty. Równie istotne są całkowity koszt, odpowiedzialność za niezapłaconą fakturę, warunki dotyczące kontrahenta oraz dodatkowe opłaty po terminie płatności.
Dla przedsiębiorcy najważniejsze pytanie brzmi więc nie „czy mikrofaktoring jest dobry?”, lecz „czy wcześniejsze otrzymanie pieniędzy z tej konkretnej faktury jest dla mojej firmy więcej warte niż koszt finansowania?”.
Jeżeli wystawiasz faktury z odroczonym terminem płatności, możesz sprawdzić aktualne warunki finansowania faktur w Finea i porównać je z harmonogramem wpływów oraz wydatków swojej firmy.
